نيمسال دوم 1384

صفحه نخست

  روند تحولات آموزش عالی ايران                                                                                 

سياستها و اقدامات انجام شده

سياستها و اقدامات انجام شده

 

  1.  آموزش

  2.  پژوهش و فناوري

  3.  منزلت و رسالت فرهنگي و اجتماعي

  4. روابط علمي، منطقه اي و بين المللي

  5.  مديريت اجرايي، امور معيشتي و رفاهي


 

1- آموزش

الف) سياستها
   - بازنگري و اصلاح ساختار برنامه ريزي و برنامه هاي آموزشي و روزآمدكردن آنها در جهت پاسخگويي به نيازهاي بومي و رهيافتهاي جديد علمي
   - تقويت و توسعه دوره هاي تحصيلات تكميلي و ارتقاي كيفيت علمي آن در جهت تأمين اعضاي هيأت علمي مراكزآموزشي و پژوهشي و رفع نيازهاي تخصصي بخشهاي مختلف و كاهش اعزام دانشجو به خارج از كشور
   - راه اندازي و تقويت دوره ها و مراكز جديد در علوم محوري و پيشرفته از قبيل زمينه هاي خاص در علوم پايه، تكنولوژهاي اطلاعاتي، بيوتكنولوژي و نيمه هاديها
   - ساماندهي و نهادي كردن امر آموزش استعدادهاي خلاق در آموزش عالي و وضع مقررات و ضوابط ويژه آموزشي، پژوهشي و خدماتي خاص
   - ايجاد فرصت و افزايش دسترسي همه صاحبان استعداد به مراكز دانشگاهي در سراسر كشور و حمايت از اقشار محروم براي دستيابي به امكانات دانشگاهي و تكميل تحصيلات عالي
   - تقويت ارتباط و همبستگي وتطابق ميان نظام آموزش عالي و توسعه فناوري و بازاركار
   - تأمين اعضاي جديد هيأت علمي و اصلاح نسبت استاد به دانشجو بخصوص در مرتبه استادياري به بالا
   - گسترش و تقويت آموزشهاي علمي - كاربردي و فني - حرفهاي با هماهنگي دستگاههاي توليدي و خدماتي
ب) اقدامات
   - فراهم ساختن زمينههاي پرورش استعدادهاي خلاق در دانشگاهها از طريق تدوين و اجراي آييننامه تسهيلات آموزشي ويژه دانشجويان ممتاز، دستورالعمل چگونگي تحصيل همزمان در دو رشته تحصيلي در مقطع كارشناسي و آييننامه دوره دكتري پيوسته در رشتههاي خاص ويژه استعدادهاي درخشان
   - تبديل بورس اعزام به خارج براي تحصيل در دانشگاههاي داخل
   - اعطاي بورس تحصيلي در دوره دكتري دانشگاههاي داخل و خارج به اعضاي هيأت علمي دانشگاههاي سراسر كشور
   - اعزام دانشجويان بورسيه به خارج از كشور
   تعداد دانشجويان بورسيه شاغل به تحصيل در خارج از كشور در سال 1377، 1053 نفر بودهاند كه از اين تعداد 182 نفر در گروه علوم انساني، 229 نفر در گروه علوم پايه، 449 نفر در گروه فني - مهندسي، 160 نفر در گروه كشاورزي و دامپزشكي و 32 نفر در گروه هنر بودهاند. همچنين بيشترين تعداد دانشجويان بورسيه به ترتيب به كشورهاي انگلستان، كانادا، استراليا، هند و فرانسه اعزام شدهاند.
   - پذيرش دانشجويان خارجي در سال تحصيلي 78-1377 تعداد 885 دانشجو از ساير كشورها در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي بخش دولتي مشغول به تحصيل بودهاند كه از اين تعداد 68 نفر تبعه كشور آذربايجان، 210 نفر تبعه كشور افغانستان، 53 نفر تبعه كشور پاكستان، 164 نفر تبعه كشور تاجيكستان، 92 نفر تبعه كشور عراق، 19 نفر تبعه كشور تركيه و 279 نفر تبعه كشورهاي ديگر بودهاند.
   - توسعه دورههاي تحصيلات تكميلي بويژه در دوره دكتري تخصصي در سال تحصيلي 78-77 در دو بخش دولتي و غيردولتي 48681 دانشجوي كارشناسي ارشد و 9998 دانشجوي دكتري در اين دورهها مشغول به تحصيل هستند.
   - اصلاح هرم هيأت علمي با تأكيد بر جذب هيأت علمي با مدرك دكتري در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و تسهيل ادامه تحصيل مربيان دانشگاهها از طريق اصلاح دستورالعمل پذيرش دانشجوي دكتري موضوع بخشنامه شماره 2145/21 مورخ 21/12/77
   - واگذاري بررسي صلاحيت عمومي داوطلبان عضويت در هيأت علمي دانشگاهها به هيأت مميزه دانشگاهها و هيأت مميزههاي منطقهاي
   - افزايش چشمگير سهم زنان در آموزش عالي به طوري كه در سال 1377، 52 درصد از پذيرفتهشدگان كنكور سراسري به شركتكنندگان زن در اين آزمون اختصاص داشته است.
   - ضابطهمند كردن گسترش رشتهها و دورههاي تحصيلي در بخشهاي دولتي و غيردولتي از سوي شوراي گسترش آموزش عالي از طريق افزايش پراكندگي آموزش عالي در قالب سياست بومي كردن آموزش عالي و ضابطهمند كردن تعيين ظرفيت پذيرش دانشجو در آزمونهاي سراسري به تناسب امكانات و نيازها
   - افزايش تعداد برنامههاي مصوب گروههاي 9 گانه شوراي عالي برنامهريزي
تا سال 1377 تعداد 1038 برنامه درسي به تصويب شوراي عالي برنامهريزي رسيده است كه از اين تعداد، 161 برنامه در گروه علوم پزشكي، 9 برنامه در گروه دامپزشكي، 203 برنامه در گروه علمي- كاربردي، 266 برنامه در گروه علوم انساني، 60 برنامه در گروه علوم پايه، 219 برنامه در گروه فني و مهندسي و 85 برنامه در گروه كشاورزي، 41 برنامه در گروه هنر و 6 برنامه در گروه هماهنگي تربيت معلم بوده است. همچنين از اين تعداد برنامه 142 برنامه در دوره دكتري، 334 برنامه در دوره كارشناسي ارشد، 290 برنامه در دوره كارشناسي و 272 برنامه در دوره كارداني بوده است.
   - اجراي طرح جامع نظارت از طريق تشكيل دفاتر نظارت و ارزيابي در دانشگاهها و ابلاغ اساسنامه شوراي نظارت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي
   - گسترش آموزشهاي علمي - كاربردي با هماهنگي وزارتخانههاي آموزش و پرورش، پست و تلگراف و تلفن، جهاد، راه و ترابري، صنايع، فرهنگ و ارشاد اسلامي و ...
   در حال حاضر 39 مؤسسه آموزش عالي علمي- كاربردي تحت پوشش 17 وزارتخانه و ارگان دولتي، آموزشهاي علمي- كاربردي را در دورههاي تحصيلي كارداني و كارشناسي اجرا ميكنند.
   - توسعه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي در مناطق محروم و مستعد بهمنظور محروميت زدايي آموزشي و فرهنگي و ايجاد و تعادل منطقهاي در آموزش عالي

2- پژوهش و فناوري

الف) سياستها
   - افزايش سهم تحقيقات از توليد ناخالص ملي و بهبود شاخصهاي كمي f_m]m تحقيقاتي كشور
   - سوگيري تحقيقات در جهت رفع نيازهاي اجتماعي و اجرايي و كاربرديتركردن طرحهاي پژوهشي دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي و تبديل آنها به فنآوري ملي
   - ايجاد مراكز و قطبهاي تحقيقاتي پيشرفته در سطح ملي، منطقهاي و جهاني متناسب با اولويتهاي توسعه همهجانبه كشور
   - تقويت و تجهيز زيرساختهاي علمي سختافزاري و نرمافزاري يا اسناد، كتب و وضعيت فناوري ملي
   - فراهمسازي امكان دسترسي پژوهشگران به تجهيزات تحقيقاتي و تشويق محققان، مبتكران و مخترعان براي اجراي هرچه بيشتر طرحهاي نيمه صنعتي
   - ايجاد و تقويت مراكز پژوهشي مشترك ميان دانشگاهها و دستگاههاي اجرايي و بالابردن انگيزه و سطح كار مشترك براي مسائل ملي.
ب) اقدامات
   - تأسيس انجمنهاي علمي در زمينههاي علوم انساني، فني و مهندسي و علوم كشاورزي، بهطوري كه تعداد انجمنهاي علمي از 62 انجمن در سال 1376 به 80 انجمن در سال 1378 رسيده است.
   - تشكيل ستاد ملي سال جهاني رياضيات در سال 1377
   - حمايت از برگزاري سمينارهاي علمي دانشگاهها و نمايشگاه كتب تخصصي خارجي
   - به اجرا درآوردن طرح غدير در استفاده مشترك از كتابخانههاي دانشگاهها
   - تقويت مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران
   - به روز كردن ا طلاعات تجهيزاتي در دانشگاهها و مراكز پژوهشي، به طوري كه در سال 1378 در حدود 4200 عنوان مجله توسط سه مركز تعيين شده يعني دانشگاه تهران، دانشگاه تربيت مدرس و كتابخانه منطقهاي شيراز خريداري و روگرفت آنها به ساير دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي ارسال شد.
   - برگزاري جشنواره خوارزمي و تشويق مخترعان و مبتكران جوان بهمنظور شكوفايي علم و تحقيق و پژوهش از سوي سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران
   - ايجاد ارتباط بين صنعت و دانشگاه و توسعه تكنولوژي در كشور و حمايت از مراكز پژوهشي غيردولتي از سوي سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران.

3- منزلت و رسالت فرهنگي و اجتماعي

الف) سياستها
   - رشد و گسترش فرهنگ گفتگو، نقد و مباحثه علمي و اجتماعي و ايجاد فضاي سالم و مطمئن براي ارتقاي فرهنگ، انديشه، دانش و بينش در دانشگاهها و جامعه
   - فراهم آوردن زمينه مشاركت كارشناسانه دانشگاهيان در فرايند تصميم سازي و تصميم گيري و نقد و اصلاح امور جامعه و برنامهريزي و مديريت توسعه كشور
   - سياست حمايت از تشكلهاي علمي، آموزشي، پژوهشي، فني، سياسي و فرهنگي در ميان دانشجويان و دانشگاهيان در چهارچوب قوانين و مقررات
   - فراهمنمودن عرصههاي فعاليت فكري و علمي دانشجويان در دوران تحصيل جهت كسب تجربيات و آشنايي با افكار، ايده ها و خواستهاي LcZm آنان از طريق حميات و زمينه سازي جهت انتشار نشريات دانشجويي.
ب) اقدامات
   - حمايت از تشكلهاي علمي، آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و ... در ميان دانشجويان و دانشگاهيان، از طريق تشكيل كانونهاي فرهنگي و هنري و برگزاري همايشهاي فرهنگي، حمايت مادي، فكري و معنوي از كليه كانونها
   - مشاركت دادن دانشجويان در تصميمگيريها و برنامهريزيهاي مربوط به مجامع كانونهاي فرهنگي - هنري از طريق تشكيل كميتههاي برنامهريزي
   - حمايت و تقويت برنامههاي فرهنگي، هنري و ورزشي در دانشگاهها مانند برگزاري جشنوارهها و مسابقات فرهنگي و هنري و گردهمايي و همايشهاي فرهنگي و همچنين برگزراي سمينارها و كنگرههاي علمي و فرهنگي
- حمايت از انتشار نشريات دانشجويي در دانشگاههاي كشور در زمينههاي علمي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي، خبري، هنري و ... به طوري كه تعداد نشريات تا قبل از سال 76 حدود 50 نشريه بود كه در سال 78 به 300 نشريه رسيده است.
   - حفظ و ارتقاي روحيه اسلامي و انقلابي دانشگاهيان و دانشجويان از طريق تشكيل ستاد اسلامي شدن مراكز آموزشي با رياست وزير علوم، تحقيقات و فناوري و متعاقب آن تشكيل كميتههاي علمياعتقادي، فرهنگي و مديريت و اجراي طرحهاي تحقيقاتي در مورد اسلامي شدن دانشگاهها و برگزاري سمينار "دانشگاه، جامعه و فرهنگ اسلامي" در سال 1378
   - تقويت صندوقهاي رفاه و تأمين تسهيلات اعتباري استفاده از وام براي دانشجويان دورههاي شبانه.

4- روابط علمي، منطقه اي و بين المللي

الف) سياستها
   - تقويت و توسعه مبادلات علمي، آموزشي و تحقيقاتي ميان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي داخلي و نهادها و مراكز معتبر علمي بين المللي
   - تبادل استاد، دانشجو و محقق با مراكز دانشگاهي و پژوهشي معتبر جهان
   - سياست ارتقاي سطح مشاركت علمي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در نهادها و مجامع علمي
   - اهتمام به توسعه زبان فارسي و فرهنگ اسلامي و ايراني در منطقه خاورميانه و آسيايي و تقويت كرسيهاي آموزش زبان فارسي در مراكز معتبر علمي جهان.
ب) اقدامات
   - گسترش همكاريهاي آموزشي، پژوهشي و فناوري در چهارچوب كميسيونهاي مشترك جمهوري اسلامي ايران با ساير كشورها (بيش از 19 مورد در سالهاي 77 و 78)
   - شركت هيأت عالي رتبه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در بيست و نهمين اجلاس كنفرانس عمومي فرهنگستان علوم جهان (TWAS) و پنجمين اجلاس عمومي شبكه سازمانهاي علمي جهان سوم (TWNSO) و همچنين شركت هيأت عالي رتبه وزارت متبوع در كنفرانس جهاني علم براي قرن 21 (بوداپست - مجارستان)
   - انعقاد يادداشت تفاهم علمي و آموزشي بين وزارت علوم، تحقيقات و فناوري با ساير كشورها از جمله ايتاليا، هلند، يونان، پاكستان، مغرب و ... در سالهاي 77 و 78
   - انعقاد يادداشت تفاهم همكاري بين دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي جمهوري اسلامي ايران با ساير كشورها از جمله ايرلند، ژاپن، كره جنوبي، چين و ... در سالهاي 77 و 78
   - انعقاد قرارداد همكاري با جمهوري فدراتيو روسيه و آفريقاي جنوبي در سال 1379
   - هماهنگي و رايزني براي به عضويت درآمدن وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي جمهوري اسلامي ايران در مجامع علمي و بينالمللي جهان
   - اعزام و پشتيباني مدرسان زبان و ادبيات فارسي به دانشگاههاي خارج از كشور از جمله چين، بنگلادش، ژاپن، اردن، سوريه، اسپانيا، لهستان و يمن
   - پذيرش دانشجويان غيرايراني رشته زبان و ادبيات فارسي و ايران شناسي براي گذراندن دورههاي كوتاهمدت آموزش زبان فارسي در كشور.

5- مديريت اجرايي، امور معيشتي و رفاهي

الف) سياستها
   - افزايش سهم آموزش عالي از توليد ناخالص ملي و بودجه عمومي دولت
   - بهبود وضعيت معيشتي و رفاهي اعضاي هيأت علمي از طريق افزايش حقوق و مزايا متناسب با شأن و منزلت آنان، حل مشكلات مسكن و تأمين بهداشت و درمان و تعليم و تربيت فرزندان ايشان و فراهم آوردن تسهيلات ويژه معيشتي براي استفاده بهينه از فرصتها و تواناييهاي آموزشي و پژوهشي اعضاي هيأت علمي
   - تقويت نهاد مديريت در دانشگاهها و مراكز پژوهشي كشور از طريق انتخاب شخصيتهاي مبرز و مقبول علمي، فرهنگي- اجتماعي، مؤمن و انقلابي و زمينهسازي براي رشد و شكوفايي انديشهها و افراد متعهد و جوان در سطوح مديريت مياني و كلان.
ب) اقدامات
   - اجراي آييننامه مديريت دانشگاهها با تكيه بر افزايش مشاركت اعضاي هيأت علمي در تصميمسازي و تصميمگيري v - تدوين و اجراي آييننامه بهرهوري و تشكيل كميتههاي بهرهوري در دانشگاهها و وزارت
   - برنامهريزي براي آموزش مديران و بهبود مديريت و بهرهوري
   - افزايش اختيارات رؤساي دانشگاهها
   - افزايش اختيارات هيأتهاي امناي دانشگاهها در زمينه هزينهكردن اعتبارات
   - افزايش حقوق اعضاي هيأت علمي و پرداخت فوقالعاده جذب و كارانه به كاركنان دانشگاهها
   - تدوين طرح كارايي اعضاي هيأت علمي
   - تحت پوشش بيمه تكميلي قراردادن كليه كاركنان دانشگاهها و مراكز پژوهشي.
 

 

 www.postmodernism.ir